Hakkında Yazılanlardan

"Kırık İnceliklerin Şairi: Behçet Necatigil" Selim İleri, Kaf Yayıncılık, 1999

Selim İleri'den, "Behçet Necatigil"
Kırık İnceliklerin Şairi

Selim İleri, Behçet Necatigil'in yayımlanmış 14 şiir kitabındaki şiirleri tek tek ele alıyor, değerlendiriliyor "Kırık İnceliklerin Şairi: Behçet Necatigil" kitabında. Bu sevimli, küçük, sıcak kitabı hangi şiirsever, hangi şair görmemezlikten gelebilir ki!

Gültekin Emre

Selim İleri'nin "Kırık İnceliklerin Şairi: Behçet Necatigil" (Aralık, 1999) kitabını okurken, aynı zamanda Cahit Külebi'nin anılarından oluşan "İçi Sevda Dolu Yolculuk" (Eylül, 1999) kitabındaki "Behçet Necatigil" bölümünü ve Fethi Naci'nin 18 Mayıs tarihli Cumhuriyet Kitap ekindeki "İlk Eleştiri" yazısındaki "Behçet Necatigil'e Dair" yazısını da okudum. Behçet Necatigil'in ilk şiir kitabı "Kapalı Çarşı"ya (1945) yazdığı "Behçet Necatigil'e Dair" yazı Fethi Naci'nin eleştirmenlik yaşamındaki ilk şiir eleştirisi özelliğini de taşıyor. Fethi Naci, yazısında Necatigil şiirini şöyle değerlendiriyor: "O, kendi zamanını, beraber yaşadığı, her gün görüp tanıdığı insanları, onların dertlerini, sevinçlerini, küçük ve temiz hayallerini veriyor şiirlerinde. Onun şiirlerinde kendimizi, haklı buluyoruz. Gerçi şiirde bir kişi konuşur; fakat bu konuşan, geniş bir insan kütlesinin dertlerini, sevinçlerini kendi kalbinde duymuş, bu geniş insan kütlesinin sözcüsü olmuştur. Fertçi gözüken bu şiirlerin böyle bir sosyal karakteri vardır" dedikten sonra şu değerlendirmeleri de yazmadan edemiyor Fethi Naci: "Behçet Necatigil'in şiirlerinde çok tabiî, rahat bir söyleyiş vardır. O hakikaten söyleyecek sözü olduğu için şiir söyler. Bundan dolayı şiirlerinde hiçbir zorakilik, kendini sıkma yoktur."

Öğretmen Okulu anıları

Benim elimden düşürmediğim "Kırık İnceliklerin Şairi: Behçet Necatigil" kitabını neden yazdığını şöyle açıklıyor Selim İleri: "Behçet Necatigil'in büyük edebî çabası noktalanalı yıllar geçti. Bununla birlikte bu değerli eser, asıl okurunu, öyle sanıyorum ki, gelecek bir zamanda bulacaktır. "Bugünün kısır ortamında, Necatigil ancak gerçek edebiyat tutkunlarının başucu şairi. Fakat yarının edebiyata saygılı uygar çocukları onun şiirlerinden derin anlamlar devşireceklerdir. "Kırık İnceliklerin Şairi: Behçet Necatigil, benim okuyup anlamaya çalışma notlarımdan ibaret bir yazıdır." Selim İleri'nin "...benim okuyup anlamaya çalıştığım notlarımdan ibaret bir yazı" dediği kitap, tam 119 sayfa. Kitap boyunca Selim İleri, hocası Behçet Necatigil'in tüm şiirlerini sıcak bir üslupla, söyleşir gibi, ayrıntılı bir biçimde ele alıyor, inceliyor. Kitabın başında onun bize bıraktığı "miras"ı da şöyle değerlendiriyor Selim İleri: "Ustalık katındaki şiirin yanı sıra, özlü radyo oyunları kendine özgü, üslupçu, kıvrak, özel sözdizimli düzyazılar; aileye, arkadaşlara yazılmış, alçakgönüllü hayatı dile getiren mektuplar; edebiyatçılarımızı ve modern edebiyatımızın eserlerini unutulmaktan koruyan, eşsiz iki sözlük; bir mitologya çalışması Türkçe'ye söyleyiş, ifade ediş zenginlikleri katan çeviriler: Necatigil'in bize bıraktığı miras." Selim İleri'nin duyarlı dünyası, kalemi bizi Behçet Necatigil'e daha da yaklaştırıyor, yakınlaştırıyor. 1935'te Varlık'ta yayımlanan ilk şiiri "Gece ve Yas"taki duyarlığını hep sürdürmüştür Behçet Necatigil "Hasret kaldım sevince" diyerek. Bu büyük şairin yaşamında "sevince" duyduğu "hasret" iyi ki de hep sürmüştür. Böylece o, bize, dünyaya başka bir gözle bakmayı da göstermiştir. Kırk Kuşağı'ndan, Garip Hareketi'nden, İkinci Yeni'den etkilenmeden bayrağını hep kendi gönderinde dalgalandırmayı başarmış büyük bir şairdir Behçet Necatigil.

Dünyadan sonsuza

Behçet Necatigil'in şiiri sokaktaki her devinimden, her sesten, her konuşmadan, evlerden, evlerdeki yaşamlardan, umutlardan, umutsuzluklardan, düşlerden, kırgınlıklardan, geçim sıkıntılarından... beslenir. Onun şiiri, divan şiirinden, halk şiirinden de alacağını alır; durmadan gelişir, serpilir. O, şiirleriyle ışık ile karanlık ve lamba aydınlığındaki bir dünyadan sonsuza açılır. "Yaşamak azaptır çok zaman" dese de, "Seni iş başında sırtına geçirdiğin/ Siyah gömleğinle seviyorum." diyecek kadar sevgisini dünyaya ilan etmesini bilir Behçet Necatigil. Ardından şöyle demeyi de unutmaz: "Bu şiir senin için/ yazarken seninle doluydum". Enis Batur, "Modernlerin Gecesi" (Haziran, 1995) kitabında "Necatigil İçin Birkaç Mum" başlıklı yazısında onun şiirindeki "lamba" sözcüğünün dizelerine yansımasını ele alıyor. Yazısının girişinde de şu değerlendirmeyi yapıyor Enis Batur: "Ve şiirimizin gerçek Alaaddin'i: Hangi lambaya dokunsa onu kendi şiir lambası, büyüsü kılan Behçet Necatigil" olarak selamlıyor. "Hep hüzün çeşmeleri: lambalar" Selim İleri, Behçet Necatigil'in yayımlanmış 14 şiir kitabındaki şiirleri tek tek ele alıyor, değerlendiriyor "Kırık İnceliklerin Şairi: Behçet Necatigil" kitabında. Bu sevimli, küçük, sıcak kitabı hangi şiirsever, hangi şair görmemezlikten gelebilir ki!

Kırık İnceliklerin Şairi: Behçet Necatigil/ Selim İleri/ Kaf Yayınları/119 s.

Kaynak: Cumhuriyet Kitap, Sayı 543, 13 Temmuz 2000